Namasté,
Onlangs schreef ik op deze blog een artikel over ‘de ratrace’ die het leven voor vele mensen is en hoe pijnlijk zwaar ze de hoge druk ervaren die hen wordt opgelegd om aan de norm van “de maatschappij” te voldoen. Hoe ze zich gedwongen voelen om hierin mee te draaien, ookal zouden ze het zelf soms anders willen. En over hoe ik dat allemaal een tikkeltje anders zie, namelijk dat wíj die maatschappij zijn. Wij geven ze mee vorm en bepalen mee de norm, alleen al door eraan mee te doen. Dat we wel degelijk een keuze hebben, maar meestal beslissen om te ‘voldoen’. Dat ik dat eigenlijk een beetje jammer vind, schreef ik er toen niet bij. Maar misschien bleek dat wel uit de toon van het artikel.
Hét schoonheidsideaal
Toen ik onlangs voor mijn werk Brenda (28) mocht interviewen, kwam dit artikel opnieuw in me op. Brenda is namelijk al sinds haar geboorte blind. Ik zou voor Samana Magazine met haar spreken over het schoonheidsideaal, ook iets dat door “de maatschappij” wordt opgelegd. Ik vroeg me namelijk af hoe blinden met schoonheid omgingen. Wat vinden zij knap? En hechten ze belang aan hun eigen uiterlijk of dat van anderen? Waar ligt hun norm? Over mooi zijn en mooi vinden dus en dat door de ogen van iemand die niet kan zien. Ik dacht dat het leven op dat vlak simpeler zou zijn. Dat het soms een opluchting moest zijn om die visuele afleiding niet te hebben. Want wie maakt zich nu zorgen of die schoenen wel bij die handtas passen, als je zelfs geen idee hebt hoe de kleur blauw eruit ziet? En of je die selfie wel verleidelijk genoeg is? Of wat andere mensen van je kapsel vinden? Wat niet weet, niet deert, zeker?
Onzekerheid troef
Blijkbaar was ik heel naïef. Brenda vertelde namelijk dat “ons” schoonheidsideaal ook op haar weegt. Ze maakt zich evenzeer zorgen of ze wel voldoet aan de normen die de maatschappij oplegt. „Ik heb totaal geen idee hoe popidolen en filmsterren eruit zien, maar ik hoor wel van vriendinnen dat ze een referentie zijn. Lang haar, slanke taille, smal gezicht … Dus ik let liever ook wat op mijn gewicht. Graag zou ik een maatje kleiner hebben.”, zegt ze daarover. Ze vindt het lastig dat ze niet weet welke schoenen ze onder welke rok kan dragen en welke kleuren wel bij elkaar passen. „Ik vind het heel jammer dat ik mezelf niet in de spiegel kan zien. Het maakt me onzeker. Hoewel ik van ziende mensen weet dat jezelf wél kunnen zien minstens zo onzeker maakt. (grinnikt) ” Onzekerheid troef dus.
Hé, je bent oké!
Hé, je bent oké!Het deed pijn aan mijn hart te horen dat die druk van het algemeen heersende schoonheidsideaal groter werd op het moment dat Brenda uit haar beschermde cocon van blinde vrienden en klasgenoten kwam en naar een school met ziende klasgenoten ging. „Aan de hand van beschrijvingen van modellen begon ik me een idee te vormen van wat mooi en ideaal was. Sindsdien ben ik veel meer met mijn uiterlijk bezig en maak ik me er vooral ook meer zorgen over.” Ik wou Brenda steeds zeggen: ‘Hé, je bent oké!!’ Want hoe erg is het niet dat een bepaalde norm vooral tot gevolg heeft dat mensen zich slecht gaan voelen?
Weg met de norm!
Erover praten hielp (zoals altijd) wel en eindigen deed Brenda gelukkig met voldoende relativeringsvermogen: „Af en toe vraag ik aan vrienden hoe een bepaalde persoon eruit ziet. Er volgt dan een beschrijving, die natuurlijk heel subjectief is, afhankelijk van hun referentiekader. Ik kan dus te horen krijgen dat die persoon ‘dik’ is, terwijl iemand anders dan reageert: ‘Amai, vind jij dat dik?’. Dus dan weet ik het nog niet. Al die meningen over mooi, lelijk, dik en dun zijn zo verschillend. Waarom bestaat er dan in godsnaam zoiets als een norm? Zullen we die anders hier en nu even afschaffen?” Daar kon ik het enkel mee eens zijn. Zullen we gewoon doen wat ons blij maakt, zonder ons zorgen te maken over de goedkeuring van anderen? Bij deze. Glitters en confetti!
Het hele artikel uit Samana Magazine kan je hier lezen: Schoonheid, hoe zien blinden dat?